Οι πιο διαδεδομένες και απειλητικές ασθένειες δεν είναι ο ιός ebola ή ο hantavirus, αλλά οι ψυχικές διαταραχές, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο ιατρικό περιοδικό Lancet. Με περισσότερους από ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους να έχουν επηρεαστεί, θα πρέπει να ανησυχείτε;
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, διαπίστωσε ότι σχεδόν 1,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως έπασχαν από κάποια ψυχική διαταραχή το 2023, σημειώνοντας αύξηση 95% από το 1990. Από τις 12 διαταραχές που μελετήθηκαν, οι ερευνητές διαπίστωσαν τις πιο απότομες αυξήσεις στις αγχώδεις διαταραχές και στις μείζονες καταθλιπτικές διαταραχές, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 158% και 131% αντίστοιχα. Αυτές οι δύο παθήσεις είναι πλέον οι πιο συχνές ψυχικές ασθένειες στον κόσμο.
Ποιες ψυχικές διαταραχές μελετήθηκαν;
Οι συγγραφείς της μελέτης κατέγραψαν τη συχνότητα εμφάνισης των 12 πιο συχνών ψυχικών διαταραχών, οι οποίες, όπως διαπίστωσαν, ήταν:
Αγχώδεις διαταραχές
Μείζων καταθλιπτική διαταραχή
Δυσθυμία (μια χρόνια αλλά ήπια μορφή κατάθλιψης)
Διπολική διαταραχή
Σχιζοφρένεια
Διαταραχές του φάσματος του αυτισμού
Διαταραχή διαγωγής
Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής-υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ)
Νευρική ανορεξία
Νευρική βουλιμία
Ιδιοπαθής αναπτυξιακή νοητική υστέρηση (IDID ή νοητικές αναπηρίες άγνωστης αιτίας)
Μια υπολειμματική κατηγορία άλλων ψυχικών διαταραχών
Ποιος διατρέχει κίνδυνο;
Με εξαίρεση τη ΔΕΠΥ και τη Διαταραχή Ανεπάρκειας και Διπολικής Διαταραχής (ΔΔΔ), οι οποίες μειώθηκαν κατά 1,8% και 16,4% αντίστοιχα, όλες αυτές οι διαταραχές έχουν αυξηθεί σε συχνότητα. Ωστόσο, η αύξηση δεν κατανεμήθηκε ισότιμα. Οι περισσότερες από τις 12 παθήσεις είναι πιο συχνές στις γυναίκες, με την κατάθλιψη, το άγχος, τη διπολική διαταραχή, την ανορεξία και τη βουλιμία να είναι πιο πιθανό να επηρεάσουν τις γυναίκες. Η ΔΕΠΥ, ο αυτισμός και η διαταραχή διαγωγής - η οποία εκδηλώνεται ως επιθετικότητα και ανυπακοή - είναι όλες πιο συχνές στους άνδρες.
Η έρευνα διεξήχθη σε 204 χώρες και περιοχές και, ενώ η μελέτη κατέγραψε αυξήσεις σε όλο τον κόσμο, οι δυτικές χώρες είναι αυτές που επηρεάζονται περισσότερο. Μετρώντας τα «χρόνια ζωής» ψυχικών ασθενειών, οι ερευνητές διαπίστωσαν ποσοστό ψυχικών ασθενειών 3.555 ανά 100.000 στην Ολλανδία και 1.302 στο Βιετνάμ, για παράδειγμα.
Οι μεσαίου-αναπτυγμένες χώρες στο σύνολό τους είχαν μέσο ποσοστό ψυχικών ασθενειών περίπου 1.853 ανά 100.000, ενώ οι πολύ ανεπτυγμένες χώρες είχαν ποσοστά περίπου 2.184 ανά 100.000.
Γιατί περισσότεροι άνθρωποι έχουν ψυχικές ασθένειες;
«Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που παίζουν ρόλο εδώ και είναι δύσκολο να τους ξεχωρίσουμε όλους», δήλωσε στο CNN ο επικεφαλής ερευνητής Δρ. Damian Santomauro. Ωστόσο, ο συνάδελφος του Santomauro, ο Δρ. Robert Trestman, τόνισε έναν βασικό παράγοντα: «Το στίγμα της ψυχικής ασθένειας έχει μειωθεί σημαντικά και οι άνθρωποι νιώθουν πολύ πιο άνετα να μιλήσουν ανοιχτά, σε αντίθεση με το να υποφέρουν σιωπηλά».
Ενώ ο Trestman αποδίδει την άνοδο στη χαλάρωση του στιγματισμού, άλλοι επισημαίνουν την υπερδιάγνωση των ψυχικών διαταραχών.
Υπερβολική διάγνωση
Μεταξύ 2013 και 2025, ο αριθμός των περιστατικών ψυχικής υγείας που χειρίστηκε η Εθνική Υπηρεσία Υγείας της Αγγλίας υπερδιπλασιάστηκε, από λίγο κάτω από τέσσερα εκατομμύρια το 2013 σε εννέα εκατομμύρια το 2025. Με τα ποσοστά αυτισμού και ΔΕΠΥ να οδηγούν την αύξηση, ο Υπουργός Υγείας Wes Streeting ισχυρίστηκε ότι «υπάρχει υπερδιάγνωση» αυτών των παθήσεων και διέταξε κυβερνητική επανεξέταση του θέματος τον περασμένο Δεκέμβριο.
Εκείνη την εποχή, το BBC ρώτησε 750 Βρετανούς γιατρούς αν συμφωνούσαν με τα σχόλια του Streeting. 442 απάντησαν ότι συμφωνούσαν, με μόνο 81 να λένε ότι τα προβλήματα ψυχικής υγείας υποδιαγιγνώσκονταν.
«Ως κοινωνία φαίνεται να έχουμε ξεχάσει ότι η ζωή μπορεί να είναι δύσκολη - μια πληγωμένη καρδιά ή η θλίψη είναι επώδυνα και φυσιολογικά, και πρέπει να μάθουμε να τα αντιμετωπίζουμε», δήλωσε ένας γιατρός στο BBC.
Σε μια μελέτη του 2022, Αυστραλοί ερευνητές αναγνώρισαν την «υποτροπή της έννοιας» ως βασικό παράγοντα υπερδιάγνωσης. Υποστήριξαν ότι, διευρύνοντας τον ορισμό ορισμένων διαταραχών, οι γιατροί και οι ψυχίατροι έχουν παθολογικοποιήσει κάποτε φυσιολογικές συμπεριφορές: για παράδειγμα, ένα αγόρι που αρνείται να καθίσει ακίνητο στο σχολείο είναι πιο πιθανό να διαγνωστεί με ΔΕΠΥ στις μέρες μας από ό,τι το 1990.
Μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες που κερδίζουν
Ένας από τους γιατρούς που μίλησε στο BBC είπε ότι «καταφεύγουν τακτικά σε αντικαταθλιπτικά, τα οποία γνωρίζω ότι μπορεί να βοηθήσουν μόνο βραχυπρόθεσμα και δεν θα βοηθήσουν στην πρόληψη της υποτροπής». Από το 2022, περίπου το 14,7% του πληθυσμού στην Αγγλία έχει συνταγογραφούμενα αντικαταθλιπτικά και ο αριθμός των παιδιών ηλικίας 5-12 ετών που λαμβάνουν αυτά τα φάρμακα έχει αυξηθεί κατά 41% μεταξύ 2015 και 2021, σύμφωνα με το φαρμακευτικό περιοδικό. Η χρήση αντικαταθλιπτικών έχει αυξηθεί κατά 147% στην ΕΕ μεταξύ 2000 και 2020 και κατά 65% στις ΗΠΑ κατά την ίδια περίοδο.
Όλοι αυτοί οι αριθμοί μεταφράζονται σε τεράστια κέρδη για τη φαρμακευτική βιομηχανία. Σύμφωνα με το Fortune, η παγκόσμια αγορά αντικαταθλιπτικών αναμένεται να αυξηθεί στα 18,3 δισεκατομμύρια δολάρια το 2027. Οι μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες εργάζονται για να αυξήσουν αυτούς τους αριθμούς μέσω της διάγνωσης, σημειώνει το Fortune, υπογραμμίζοντας πώς «κερδοσκοπικοί οργανισμοί και κυβερνήσεις εργάζονται για την ευαισθητοποίηση του γενικού πληθυσμού σχετικά με διάφορες ψυχικές παθήσεις», κάτι που «ενισχύει το δυναμικό ανάπτυξης της αγοράς».
Ξεκινώντας από τη δεκαετία του 1980, οι φαρμακευτικές εταιρείες άσκησαν πιέσεις στην Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία για να αναταξινομήσει την κατάθλιψη από ένα επεισοδιακό φαινόμενο σε μια μακροχρόνια «διαταραχή» που απαιτεί φαρμακευτική αγωγή. Στη συνέχεια, οι φαρμακευτικές εταιρείες χρηματοδότησαν μελέτες για να αποδείξουν ότι τα προϊόντα τους - στην προκειμένη περίπτωση τα φάρμακα SSRI (Επιλεκτικοί Αναστολείς Επαναπρόσληψης Σεροτονίνης) - λειτουργούσαν και οι γιατροί είχαν κίνητρα να τα συνταγογραφήσουν.
Σύγχρονη έρευνα έχει διαπιστώσει ότι πολλές πρώιμες δοκιμές SSRI ήταν στημένες από τον κλάδο και πολλές εταιρείες -συμπεριλαμβανομένων των GlaxoSmithKline, Forest Laboratories και Takeda- έχουν μηνυθεί επειδή προσέφεραν σε γιατρούς μίζες σε αντάλλαγμα για τη συνταγογράφηση περισσότερων αντικαταθλιπτικών. Σε έναν διακανονισμό του 2012, η GlaxoSmithKline κατέβαλε 3 δισεκατομμύρια δολάρια σε αποζημιώσεις για παράνομη προώθηση του Paxil και του Wellbutrin, συμπεριλαμβανομένης της προσφοράς γευμάτων και διαμονών σε ξενοδοχεία σε γιατρούς που συνταγογράφησαν τα δύο φάρμακα.
Με εξαίρεση τη διαταραχή διαγωγής, κάθε πάθηση που αναφέρεται στη μελέτη του Lancet αντιμετωπίζεται με συνταγογραφούμενα φάρμακα, πράγμα που σημαίνει ότι η φαρμακευτική βιομηχανία έχει ένα έμφυτο κίνητρο να προωθήσει τη διάγνωσή της.
Η νεωτερικότητα βλάπτει την υγεία μας
Ενώ η υπερδιάγνωση και η απληστία της φαρμακευτικής βιομηχανίας συμβάλλουν σημαντικά στην εξήγηση της αυξανόμενης συχνότητας εμφάνισης ψυχικών ασθενειών, ορισμένοι επιστήμονες πιστεύουν ότι ο ίδιος ο σύγχρονος κόσμος μας αρρωσταίνει. Όπως εξήγησε ο ψυχίατρος Δρ. Alex Curmi στην εφημερίδα The Guardian πέρυσι, οι άνθρωποι εξελίχθηκαν για να ζουν σε στενά συνδεδεμένες ομάδες κυνηγών-τροφοσυλλεκτών, εκτελώντας πρακτική εργασία σε «κοινότητες πλούσιες σε παράδοση, τελετουργίες και πνευματικό νόημα», αντί να ζουν ατομικές και καθιστικές ζωές σε πόλεις, συντηρούμενοι με τρόφιμα φορτωμένα με χημικά και βομβαρδιζόμενοι από κύκλους ειδήσεων δυστυχίας και βίας.
«Οι σύγχρονοι πληθυσμοί είναι ολοένα και περισσότερο υπερσιτισμένοι, υποσιτισμένοι, καθιστικοί, με έλλειψη ηλιακού φωτός, στέρηση ύπνου και κοινωνικά απομονωμένοι», αναφέρει μια μελέτη του 2012 με τίτλο «Η κατάθλιψη ως ασθένεια της νεωτερικότητας». Η μελέτη σημείωσε επίσης «Μια θετική συσχέτιση μεταξύ του κατά κεφαλήν ΑΕΠ μιας χώρας... και του κινδύνου εμφάνισης διαταραχής της διάθεσης σε όλη τη ζωή».
Η μελέτη του Lancet διαπίστωσε ραγδαία αύξηση των ποσοστών ψυχικών ασθενειών μετά την πανδημία Covid-19, μια περίοδο lockdown, απομόνωσης, ανεργίας και άγχους για εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.
Ορισμένα στοιχεία της σύγχρονης ζωής έχουν σαφή και τεκμηριωμένη αρνητική επίδραση στην ψυχική μας υγεία. Μετά από περισσότερες από 143 μελέτες με αξιολόγηση από ομοτίμους, υπάρχει αυξανόμενη συναίνεση ότι η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης συνδέεται με την κατάθλιψη, το άγχος και τις διατροφικές διαταραχές όπως η ανορεξία και η νευρική βουλιμία, ιδιαίτερα μεταξύ των εφήβων.
Είναι πλέον η επίσημη γνώμη του Γενικού Χειρουργού των ΗΠΑ ότι οι έφηβοι - η ομάδα που είδε τη μεγαλύτερη αύξηση στις ψυχικές διαταραχές στη μελέτη Lancet - που περνούν περισσότερες από τρεις ώρες την ημέρα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διπλασιάζουν τον κίνδυνο εμφάνισης άγχους και κατάθλιψης. Λίγο λιγότεροι από τους μισούς εφήβους των ΗΠΑ πιστεύουν ότι η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχει «ως επί το πλείστον αρνητικό» αντίκτυπο στην ψυχική τους υγεία, σύμφωνα με έρευνα της Pew Research πέρυσι.
Πρέπει να ανησυχείτε;
Η σύντομη απάντηση εδώ είναι «εξαρτάται». Ενώ ο κίνδυνος ψυχικών διαταραχών φαίνεται να αυξάνεται μαζί με το ΑΕΠ μιας χώρας, αξίζει να έχουμε κατά νου ότι οι πλουσιότερες και πιο ανεπτυγμένες χώρες είναι επίσης οι μεγαλύτερες αγορές για τη φαρμακευτική βιομηχανία, γεγονός που καθιστά πιο πιθανό οι πολίτες τους να υποβληθούν σε υπερβολική διάγνωση και υπερβολική φαρμακευτική αγωγή.
Γενικότερα, ορισμένες λύσεις είναι προφανείς: ο περιορισμός του χρόνου μπροστά σε οθόνες και της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, η σωστή διατροφή και η άσκηση, η οικοδόμηση ισχυρών σχέσεων, ο διαλογισμός και η προσευχή αναγνωρίζονται τόσο από την επιστήμη όσο και από την κοινή λογική ως παράγοντες που συμβάλλουν στην καλή ψυχική υγεία.
ἀπό : swentr.site
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου