Το μέγεθος και το εύρος της πολιτικής της ΕΚΤ σίγουρα μιλάει στις ισχυρές ανάγκες. Η τράπεζα έχει φέρει τα δικά της επιτόκια σε αρνητικό έδαφος, αναγκάζοντας τα ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που διατηρούν αποθέματα σε αυτό να καταβάλλουν ένα τέλος σε αυτά τα χρήματα, αντί να κερδίζει τους τόκους τους. Έχει προγραμματίσει ένα άνευ προηγουμένου πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης για να αγοράζει € 60 δισεκατομμύρια ομολόγων μηνιαίως, συμπεριλαμβανομένων των € 13 δισεκατομμυρίων στα υπάρχοντα κεφαλαιοποιημένα πρόγραμμα αγοράς της ΕΚΤ (ABSPP) και μια ισορροπία € 37 δισεκατομμυρίων για αγορές κινητών αξιών που εκδίδονται από τις κυβερνήσεις των χωρών μελών.
Αυτά είναι τεράστια ποσά από κάθε όριο, πάνω από το διπλάσιο των € 17 δισ. σε μηνιαίες εκδόσεις κρατικών ομολόγων κατά μέσο όρο το 2014 και πέραν της ποσοτικής χαλάρωσης του Ομοσπονδιακού αποθεματικού στις Ηνωμένες Πολιτείες, το οποίο στο ανώτερό του αγόρασε μόνο περίπου το 71 τοις εκατό των νέων ομολόγων της Ουάσιγκτον. Εν όψει αυτών των χρηματικών ροών, δεν είναι καθόλου περίεργο ότι στην Ευρωζώνη οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων έχουν πέσει σε τόσο χαμηλά επίπεδα, πολλά από τα οποία βρίσκονται ήδη σε αρνητικό έδαφος.
Η υπόθεση της Ελλάδας
Η Ελλάδα κατέχει ίσως την πρώτη θέση στην παροχή κινήτρων αυτής της ισχυρής πολιτικής απάντησης. Η ΕΚΤ γνωρίζει καλά ότι αν Αθήνα και Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) δεν καταλήξουν σε διευκόλυνση που θα επιτρέπει τη συνέχιση του επίσημου δανεισμού, η Ελλάδα μπορεί να αθετήσει στο σύνολο ή μέρος του χρέους της και σε ακραίες περιπτώσεις, θα μπορούσε να αφήσει τη νομισματική ένωση. Αν δεν αντιμετωπιστεί, τέτοια γεγονότα θα μπορούσαν να έχουν σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις.
Οι κάτοχοι των ελληνικών ομολόγων θα έχαναν και οι δανειστές γενικά θα γίνονταν πολύ διστακτικοί, γεγονός που θα έκανε δύσκολο για τα άλλα προβληματικά έθνη στην περιφέρεια της Ευρώπης, να προμηθεύσουν πίστωση σε διαχειρίσιμες τιμές. Μόνο η σαφής προθυμία της τράπεζας να παρέχει μια μαζική υποκατάσταση ροής της ρευστότητας, έχει την ευκαιρία να διευκολύνει τέτοιες δυσκολίες. Με τη διατήρηση των επιτοκίων δανεισμού του ευρώ χαμηλά και έτσι κρατώντας κάτω το κόστος της πίστωσης για αυτούς που παραμένουν στην νομισματική ένωση, η πολιτική της ΕΚΤ θα μπορούσε επίσης να αποτρέψει άλλα περιφερειακά κράτη από το να ακολουθήσουν την Ελλάδα εκτός της νομισματικής ένωσης, αν τα γεγονότα οδηγήσουν προς αυτή την κατεύθυνση.
Εκτός από την Ελλάδα, η τράπεζα έχει και την ύφεση να ανησυχεί. Αν και μερικές πρόσφατες στατιστικές προσφέρουν ελπίδα για ανάπτυξη σε ορισμένα μέρη της ζώνης του ευρώ, οι οικονομικές προοπτικές είναι γενικά όχι και πολύ ενθαρρυντικές. Πλημμυρίζοντας τις αγορές με ρευστότητα και έτσι διατηρώντας καθοδικές πιέσεις στο κόστος δανεισμού, η πολιτική της ΕΚΤ μπορεί να ανακουφίσει υφεσιακές πιέσεις άμεσα με την ενθάρρυνση του δανεισμού και την οικονομική δραστηριότητα και έμμεσα με την πίεση στην τιμή συναλλάγματος του ευρώ, δίνοντας έτσι στις εξαγωγές της Ευρωζώνης ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα τιμών στις παγκόσμιες αγορές.
Το πλάνο της ΕΚΤ και ο αποπληθωρισμός
Οι ροές ρευστότητας μπορούν να βοηθήσουν περαιτέρω άμβλυνση μερικών από τους οικονομικούς κινδύνους που συνδέονται με την ύφεση. Η ΕΚΤ γνωρίζει πολύ καλά ότι η έλλειψη ανάπτυξης μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στους δανειστές σχετικά με την ικανότητα των κρατών μελών να ανταποκριθούν στις οικονομικές τους υποχρεώσεις, ειδικά αν οι ελληνικές διαπραγματεύσεις αποτύχουν. Μια «πλημμύρα» μιας τραπεζικής ρευστότητας παρέχει μια εναλλακτική πηγή πιστώσεων σε διαχειρίσιμες τιμές.
Ένας ωκεανός δημιουργίας χρήματος απαντά επίσης πιο βασικό μέλημα της τράπεζας, την απειλή του αποπληθωρισμού. Είναι, άλλωστε, η απο καιρού καθιερωμένη πολιτική απάντηση σε μια τέτοια απειλή. Εδώ η ΕΚΤ μπορεί να βρει το λόγο για μια τέτοια δράση σε δύο επίπεδα. Το πιο προφανές είναι το παράδειγμα της Ιαπωνίας, όπου σχεδόν κάθε ανάλυση συνδέει τον αποπληθωρισμό με την οικονομία για περισσότερες από δύο δεκαετίες στασιμότητας και της παρακμής.
Αν αποφεύγοντας αυτή η μοίρα δεν ήταν αρκετό για να οδηγήσει σε μια πολιτική απάντηση, η ΕΚΤ μπορεί επίσης να δει ξεκάθαρα πως η μείωση των τιμών των αγαθών και των υπηρεσιών, θα συνέθετε στις οικονομικές πιέσεις της ζώνης αναγκάζοντας ήδη πολιορκούμενες χώρες της Ευρώπης να δημιουργήσουν πολύ πιο πραγματικό εισόδημα και πλούτο για να εκπληρώσουν το σταθερό ονομαστικό ποσό του ήδη τεράστιου βουνού των εκκρεμών χρεών της Ευρώπης. Αν και ο αποπληθωρισμός δεν έχει ακόμη προκύψει, οι φορείς χάραξης πολιτικής γνωρίζουν ότι η πρόσθετη ρευστότητα θα λειτουργήσει καλύτερα εάν χορηγηθεί πριν από το γεγονός. Θα απέφευγε επίσης την αντίδραση της αγοράς με την προδοκία ότι θα πίεζε τους οφειλέτες σαν να είχε ήδη αναπτυχθεί ο αποπληθωρισμός.
Με τόσα πολλά να φοβάται, δεν είναι καθόλου περίεργο που η ΕΚΤ ανταποκρίθηκε τόσο δραματικά. Παρόλα αυτά, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι ακόμη και οι πολιτικές αυτού του μεγέθους και του πεδίου εφαρμογής θα συνεχίσουν να ηρεμούν τις αγορές, να αποφεύγεται η ύφεση και να διαλύσουν την απειλή του αποπληθωρισμού. Αν συμβεί αυτό, η ΕΚΤ θα έχει κάνει στα έθνη της ευρωζώνης μια μεγάλη υπηρεσία.
Θα τους έχει αγοράσει χρόνο για να βάλουν τις πολιτικές προϋπολογισμού τους σε τάξη και να εφαρμόσουν τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις υπέρ της ανάπτυξης, που μπορεί να αρχίσει να ξεμπερδεύει αυτή την κρίση χρέους ουσιαστικά με αντιμετώπιση των συνεπειών της δημοσιονομικής λιτότητας και τελικά να παράξει το πρόσθετο πραγματικού εισοδήματος και του πλούτου που απαιτούνται για να εκπληρώσουν τις οικονομικές υποχρεώσεις τους.
Αυτό είναι ότι κανείς μπορεί να αναμένει από την ΕΚΤ. Ήταν μόνο μια μάχη εκμετάλλευσης για να επιτρέψει στην περιφέρεια της Ευρώπης να πάρει στα σοβαρά την άρση των δυσκαμψιών στις οικονομίες της που εμπόδισε την ευελιξία, τις επενδύσεις, την ανάπτυξη και την απασχόληση. Εκτός αν το πράξουν τώρα, θα εξασφαλίσουν ότι η ΕΚΤ θα έχει αγωνιστεί σε μια χαμένη μάχη, όσο κι αν είναι αποφασισμένοι ο Draghi και οι τραπεζίτες.
nationalinterest.org – Milton Ezrati – Ανώτερος οικονομολόγος και στρατηγικός αναλυτής της Lord, Abbett & Co. και συγγραφέας.
Μετάφραση-απόδοση: Ιωάννα Γκορ.
Αποκλειστικά για το Hellasforce
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου