Μετάφραση: Δημήτριος Μιμίδης
Μια πρόσφατη δημοσκόπηση που διεξήχθη στο Ηνωμένο Βασίλειο διαπίστωσε ότι το 44% των Βρετανών είναι «περήφανοι» για την Βρετανική Αυτοκρατορία, ενώ μόνο το 21% των ερωτηθέντων «εξέφρασε τη λύπη του» για την ύπαρξή της. Η δημοσκόπηση της YouGov διαπίστωσε ότι το 43% των ερωτηθέντων θεωρούν ότι η αυτοκρατορία ήταν ένα “καλό” πράγμα, ενώ το 19% ότι ήταν κάτι “κακό”.
Στο απόγειό της το 1922, η Βρετανική Αυτοκρατορία κυριαρχούσε στο 1/5 του παγκόσμιου πληθυσμού και κατείχε το 1/4 της χερσαίας έκτασης του πλανήτη. Εμπόριο δούλων, πείνα, στρατόπεδα συγκέντρωσης, σφαγές, όλα αυτά ακούγονται σαν μια ιστορία που θα προκαλούσε ντροπή, όχι υπερηφάνεια.
Αλλά αυτό δεν αφορά το να χτυπήσουμε τους Βρετανούς επειδή είναι περήφανοι για την ιστορία τους και να τους πούμε ότι θα έπρεπε να αισθάνονται ντροπή αντ ‘αυτού. Πρόκειται για το γεγονός ότι -πάρα πολλοί απ’ αυτούς- δεν ξέρουν πραγματικά την ιστορία τους. Η ιστορία της αυτοκρατορίας δεν διδάσκεται ευρέως στα σχολεία του Ηνωμένου Βασιλείου και ό,τι διδάσκεται είναι μια αποδυναμωμένη ή λουστραρισμένη εκδοχή της αλήθειας.
Όπως το έθεσε ο Βρετανο-Νιγηριανός ιστορικός και συγγραφέας David Olusoga: ”Η αυτοκρατορία έχει μειώσει (τον εαυτό της) στην κατάργηση της δουλείας, το κτίσιμο των Ινδικών σιδηροδρόμων και κάποιες αόριστες συζητήσεις σχετικά με το κράτος δικαίου, τις Βρετανικές αξίες και την εξάπλωση της Αγγλικής γλώσσας”.
Έκκληση για αναθεώρηση
Πέρυσι, ο ηγέτης των Εργατικών Jeremy Corbyn ζήτησε την αναμόρφωση της διδακτέας ύλης του εθνικού προγράμματος σπουδών Ιστορίας της χώρας ώστε να συμπεριλαμβάνει περισσότερη διδασκαλία για τα εγκλήματα της αυτοκρατορίας. Κάλεσε επίσης για περισσότερη διδασκαλία για την άνοδο των συνδικάτων και την «σοσιαλιστική παράδοση» στη Βρετανία. Σχετικά με το θέμα της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, είπε: “Θα πρέπει να πάρετε την ιστορία από τους ανθρώπους στις χώρες των οποίων η αυτοκρατορία επεκτάθηκε, παρά από εκείνους που πήγαν εκεί για να πάρουν τον έλεγχο”.
Αλλά ο Corbyn δεν είναι ο μόνος που διαφωνεί με την διδακτέα ύλη της ιστορίας της Βρετανίας. Επιφανείς ιστορικοί έχουν καλέσει για μια γυμνή προσέγγιση στη διδασκαλία για το παρελθόν της χώρας. Ο Ashley Jackson, καθηγητής της Αυτοκρατορικής και Στρατιωτικής Ιστορίας στο Κολλέγιο Kings του Λονδίνου, είπε στην εφημερίδα Independent ότι, δικαιολογημένα, “πολλοί Βρετανοί θα ήθελαν να πιστεύουν ότι το αυτοκρατορικό παρελθόν ήταν γενικά εντάξει, αλλά δυστυχώς, αν δει κανείς την ιστορία της αυτοκρατορίας είναι πολύ δύσκολο να πει ότι συνολικά ήταν κάτι καλό”.
Ο Andrea Major, αναπληρωτής καθηγητής στη Βρετανική αποικιακή ιστορία στο Πανεπιστήμιο του Leeds είπε ότι υπάρχει μια “συλλογική αμνησία σχετικά με τα επίπεδα της βίας, της εκμετάλλευσης και του ρατσισμού που σχετίζονται με πολλές πτυχές του ιμπεριαλισμού” και ότι χρειάζεται «καλύτερη εκπαίδευση» και μια ”πιο ανοικτή δημόσια συζήτηση”.
Τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης της YouGov κυκλοφόρησαν τον περασμένο μήνα την ίδια ημέρα με μια έκθεση του ΟΗΕ για τις βιαιότητες που διαπράχθηκαν από την τρομοκρατική οργάνωση του Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ, τα οποία οδήγησαν σε ορισμένες δυσάρεστες συγκρίσεις στο Twitter.
Βρετανοί εκτελούν Ινδούς στη Σιγκαπούρη, 1914.
Τα κράτη ασχολούνται με τις τραυματικές εμπειρίες και την κληρονομιά με τον ίδιο τρόπο. Ας ονομάσουμε αυτή την προσέγγιση ως «Κοίτα εκεί πέρα!». Το κακό υποβαθμίζεται με την άγνοια, ενώ το καλό μεγενθύνεται. Αυτή είναι μια φυσική παράλειψη που κάνουν όλες οι μεγάλες δυνάμεις. Την ίδια στιγμή, τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν από τους άλλους παρουσιάζονται σε δυσανάλογο βαθμό σπουδαιότητας. Μόλις που ακούγεται ένα ψέλλισμα όπως «ναι κάναμε κάποια λάθη» και αμέσως συμπληρώνεται με το, «αλλά δείτε πόσο απαίσια είναι [η άλλη χώρα]»!
Ένα σημερινό παράδειγμα μπορεί να βρεθεί στη Συρία. Όταν οι βόμβες που πέφτουν από τις ΗΠΑ ή το Ηνωμένο Βασίλειο σκοτώνουν αμάχους, το αρνούνται ή περνάνε ως ένα τρομερό λάθος. Κανείς δεν αντιτάσσεται στην οπτική του BBC ή του CNN. Αλλά όταν Ρωσικές βόμβες σκοτώνουν αμάχους, ξαφνικά αλλάζουν τον τόνο τους και οι ειδήσεις γίνονται καταγγελτικές. Κοίτα εκεί! Κοιτάξτε τι έκαναν! Για να σώσω τον εαυτό μου από τις κραυγές “υποκρισίας” ας είμαι σαφής: το ίδιο συμβαίνει και στα Ρωσικά ΜΜΕ.
Ο Cameron και η Αυτοκρατορία εναντίον Πούτιν και Στάλιν
Ενώ ο πρώην Πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ ζήτησε συγγνώμη το 2006 για τον ρόλο που είχε εξαρχής η Βρετανία στο δουλεμπόριο, ο νυν πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον ήταν κάπως λιγότερο επικριτικός για το αποικιοκρατικό παρελθόν της χώρας, ιδίως όταν αρνήθηκε να ζητήσει συγγνώμη για τη σφαγή στο Amritsar το 1919, κατά την οποία τα Βρετανικά στρατεύματα άνοιξαν πυρ κατά πλήθους Ινδών εθνικιστών, σκοτώνοντας σχεδόν 400 και τραυματίζοντας πολλούς ακόμη. Στην επίσκεψή του στο Amritsar, το 2013, ο Κάμερον υποστήριξε ότι δεν θα ήταν σωστό να “ανατρέχουμε στην ιστορία» και προφασιστηκε ότι το γεγονός έχει ήδη «δικαίως επικριθεί» κατά την εποχή εκείνη, προσθέτοντας ότι υπάρχουν ακόμη “πολλοί λόγοι” για να είμαστε υπερήφανοι γι’ αυτά που η αυτοκρατορία ήταν υπεύθυνη.
Κατά κάποιο τρόπο, θα μπορούσαμε να συγκρίνουμε τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης της YouGov με την Ρωσική κοινή γνώμη για τον Στάλιν. Υπάρχει σκληρή κριτική στη Δύση για την υποτιθέμενη “αποκατάσταση” του δικτάτορα από τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Οι Δυτικοί έκπληκτοι μαθαίνουν ότι οι Ρώσοι θα μπορούσαν να έχουν κάποια θετικά αισθήματα σχετικά με την εποχή του Στάλιν – και δεν ντρέπονται να κατηγορούν τον Πούτιν ως μια σύγχρονη μετενσάρκωση του ίδιου του δικτάτορα. Ωστόσο, τα σχόλια του Κάμερον για την υπερηφάνεια στην αυτοκρατορία δεν έχουν την ίδια μεταχείριση. Αυτό συμβαίνει για πολλούς λόγους – αλλά ο πρωταρχικός είναι ότι απλά εμείς στη Δύση επιτρέπεται να είμαστε χωρίς απολογία περήφανοι για την ιστορία μας. Είναι πάντα οι «άλλοι», οι οποίοι θα πρέπει να ντρέπονται και να ζητούν δουλικά αποδοχή.
Κοιτάζοντας στον καθρέφτη
Υπάρχει όμως καμία πραγματική αξία να συγκρίνουμε και να αντιπαρατιθέμεθα; Οι Βρετανοί είναι περήφανοι μιας αυτοκρατορίας για την οποία λίγα γνωρίζουν. Οι Αμερικανοί εξακολουθούν να μην έχουν καταφέρει να χτίσουν ένα εθνικό μουσείο για την δουλεία. Οι Ρώσοι εξακολουθούν να παλεύουν με την κληρονομιά του Στάλιν, ακόμα και του Λένιν. Δεν θα είμασταν όλοι καλύτερα αν ανησυχούσαμε περισσότερο για την δική μας ιστορία απ’ ό,τι των άλλων;
Η ιστορία είναι λεπτή. Σπανίως μπορεί να συζητηθεί με όρους του «όλα καλά» ή «όλα κακά». Οι λεπτές αποχρώσεις και οι λεπτομέρειες είναι εξίσου σημαντικές για την κατανόηση του παρελθόντος, όπως για την ενημέρωση και την κατανόηση για το παρόν. Πρόσφατα επισκέφθηκα το κρατικό Μουσείο Γκούλαγκ της Μόσχας. Σε έναν από τους τοίχους του μουσείου έγραφε: «Έχουμε πολλά ακόμα να μελετήσουμε, να κατανοήσουμε και να αποδεχθούμε από αυτή την ιστορία».
Το ίδιο μπορεί να ειπωθεί για τη σύγχρονη Βρετανία και την κατανόηση της αυτοκρατορίας.
Πηγή:
https://www.rt.com/op-edge/332876-britons-proud-empire-colonial/
http://offtherecord.net.gr/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου