Δευτέρα 9 Μαρτίου 2026

“V for Vendetta”: «Καμία επανάσταση δεν είναι ποτέ αθώα»

Της Μαργαρίτας Κασιούμη,
Τα κείμενα δε δίνουν απαντήσεις, μόνο θέτουν ερωτήσεις και από ερώτηση σε ερώτηση μπορεί να καταλήξει κάποιος στην απάντηση. Ίσως το πιο σπουδαίο, όταν αντιληφθούμε τη ματαιότητα και την ανοησία της ανθρώπινης ύπαρξης, είναι ότι όλοι μας σε διαφορετικούς σταθμούς της καθημερινότητας, για διαφορετικούς λόγους, διερωτόμαστε για τα ίδια ζητήματα.
Οι τέχνες και τα όνειρα είναι μια προσέγγιση συνειδητοποίησης. Ανήκουμε σε αυτά, πόσο παθιασμένα κλαίμε, πόσο σύντομα τα νιώθουμε. Είμαστε ένα ανολοκλήρωτο ποίημα μοναξιάς με πόνο αληθινό μέσα του, με ελάχιστα κομμάτια ζωής για τις ώρες που μένουμε ξύπνιοι. Χρησιμοποιούμε την τέχνη και τα όνειρα για να νιώσουμε αθάνατοι, χρησιμοποιούμε τη ζωή για να νιώσουμε τη μαγεία του να είμαστε θνητοί. Γελάμε με το ψέμα του έρωτα και με τους θεούς που δεν νοιάστηκαν καν για εμάς. Νοιάστηκαν όμως ποιητές και συγγραφείς…

Η πιο ευγενής μορφή τέχνης είναι αυτή που οδηγεί το κοινό στην συνειδητοποίηση. Διεστραμμένη ωστόσο μορφή τέχνης, δεν μας προσφέρει αυτό που επιθυμούμε, αλλά μας δείχνει πώς να επιθυμούμε.

Πηγή εικόνας: moviesgamestv.com / Δικαιώματα χρήσης: Warner Bros

Κάποτε διάβασα σε ένα βιβλίο: «Ένας οδηγός βρίσκεται στο αυτοκίνητό του και μια ομάδα παιδιών παίζει ποδόσφαιρο στις ράγες ενός τρένου. Στις ράγες στην αριστερή κατεύθυνση του τρένου κάθεται ένα παιδί μόνο του. Το τρένο έρχεται με μεγάλη ταχύτητα και είτε θα σκοτώσει τα παιδιά στην δεξιά λωρίδα είτε το παιδί που βρίσκεται μόνο του στην αριστερή. Το ερώτημα είναι, ο οδηγός ποιους να σώσει; Το ένα παιδί ή τα πολλά;». Εύκολα ίσως κάποιος πει καλύτερα να σωθεί η ομάδα. Το παράδειγμα όμως συνεχίζει, «Ένας ασθενής υγιής πηγαίνει σε έναν γιατρό για να κάνει χειρουργείο, όμως σε έναν θάλαμο υπάρχουν άλλοι πέντε ασθενείς που ο μόνος τρόπος για να κρατηθούν στη ζωή είναι με μεταμόσχευση οργάνων του συγκεκριμένου ασθενούς». Εδώ ο γιατρός τι θα κάνει;

Σε άλλο ερώτημα, «ένας γιατρός σώζει ένα αγοράκι από τον θάνατο και το αγόρι μεγαλώνοντας γίνεται δολοφόνος». Αν γνωρίζαμε την εξέλιξή του, τότε τι θα κάναμε αν ήμασταν στη θέση του γιατρού;

Και με τις εξεγέρσεις τι γίνεται; Αξίζει να πεθάνουν, να βασανιστούν άνθρωποι εκείνην τη στιγμή για ένα ευρύτερο όραμα που μπορεί εν τέλει να μην εφαρμοστεί ή ακόμα και να μην επιφέρει την προσδοκώμενη αλλαγή; Η ταινία “V for Vendetta” έθεσε σχετικά ερωτήματα για την ηθική της επανάστασης.

Πηγή εικόνας: IMDb / Δικαιώματα χρήσης: Warner Bros

Πρόκειται λοιπόν για πολιτικό θρίλερ του 2005, σε σκηνοθεσία James McTeige, βασισμένο στα ομώνυμα κόμικ της DC Vertigo του 1988 των Alan Moore και David Lloyd. Η ταινία τοποθετείται στο Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο διοικείται από ένα φασιστικό κόμμα, που επιβάλλει αστυνομικό καθεστώς και ελέγχει την κοινή γνώμη. Ωστόσο, όλα ανατρέπονται όταν ένας μυστηριώδης τιμωρός, ο V, με άγνωστα στοιχεία, που φοράει μάσκα, καλεί σε επανάσταση τον βρετανικό λαό.

Στην ταινία, ο V προσπαθεί, με κατάρρευση της κυβέρνησης και πυροδότηση της αναρχίας, να κάνει τον λαό να αποφασίζει ο ίδιος για τον εαυτό του, να ανακτήσει την ελευθερία του, χωρίς να είναι υποχείριο της κυβέρνησης. Προσπαθεί να τον κινητοποιήσει, να τον κάνει να καταλάβει τη δύναμη και την ευθύνη που διαθέτει, να δει ότι κάτι πάει λάθος, κάτι που όμως μπορεί να ανατραπεί. Ο V της ταινίας εμπλέκει και το κοινό στο όραμά του, ώστε να εξεγερθεί ενάντια στην κυβέρνηση. Το κόμικ δεν το πάει τόσο μακριά. Ο V επιπλήττει τον λαό, τον κατηγορεί και τον θεωρεί υπεύθυνο για το φασιστικό καθεστώς, επιρρίπτοντάς του ευθύνες που «επέτρεψε» τον φασισμό. Ο V δεν εμπνέει τόσο το κοινό, όσο ένα μεμονωμένο άτομο, ικανό να συνεχίσει το έργο του και έτσι μπαίνει στο παιχνίδι η Ίβι, η αιχμάλωτη του V. Στην ταινία η Ίβι είναι 20 χρονών, ανεξάρτητη με ισχυρή προσωπικότητα και καλή μόρφωση. Ωστόσο, η Ίβι του κόμικ είναι 16 ετών σεξεργάτρια, χωρίς μόρφωση. Στην κινηματογραφική μεταφορά αναπτύσσει αρκετά οικεία σχέση με τον V, ενώ στα κόμικ είναι αυτή που θα πάρει τη θέση του όταν αυτός πεθάνει.

Για τον V αναρχία δεν σημαίνει χάος, σημαίνει ότι όλοι μπορούν να ορίσουν τη ζωή τους και να καθορίσουν την πολιτική πορεία. Στην ταινία το πρόσωπό του δεν γίνεται ποτέ εμφανές, καθώς δεν έχει σημασία το άτομο πίσω από την ιδέα, όσο η ίδια η ιδέα. Το πιο σημαντικό κομμάτι της επανάστασης είναι οι πράξεις και το όραμα που προσπαθεί ο καθένας να περάσει στην κοινωνία, όχι η λατρεία αυτών των μεμονωμένων ανθρώπων ως ηρώων. Αυτό που δηλαδή ανέφερε και η Ίβι στην αρχή της ταινίας, «δεν θυμόμαστε τον άνθρωπο πίσω από την ιδέα, καθώς οι άνθρωποι μπορεί να απογοητεύσουν, μπορεί να αποτύχουν, αλλά πολλά χρόνια μετά η ιδέα μπορεί να επιφέρει αλλαγή».

Πηγή εικόνας: Facebook / Δικαιώματα χρήσης: Warner Bros

Υπάρχει μια υπέροχη σκηνή στην ταινία, αυτή των ντόμινο, όπου ο V τα σπρώχνει για να πέσουν, ωστόσο υπάρχει ένα που συνεχίζει ακόμα να στέκεται όρθιο, το οποίο και αφαιρείται. Αντιλαμβάνεται ο V την ανάγκη να απομακρυνθεί ο ίδιος από την εικόνα, καθώς ο λαός θα τον έκανε τον νέο ηγέτη, αποφεύγοντας για ακόμα μια φορά να συνειδητοποιήσει τη δύναμη και τις ευθύνες που διαθέτει.

Ωστόσο, ο V για να πετύχει το όραμά του ανατινάζει κτήρια, σκοτώνει ανθρώπους, βασανίζει την Ίβι. Πώς είναι, λοιπόν, τόσο καλύτερος από όλους όσους πολεμάει; Κάνει στον λαό περίπου τα ίδια με το δικτατορικό κόμμα της κυβέρνησης, άρα ποιος είναι ο καλός και ποιος ο κακός; Ποιος είναι υπεύθυνος για τις ακατάλληλες επαναστατικές ενέργειες του V; Ο V ή όσοι τον οδήγησαν σε αυτές; Αν δεν είχε βασανιστεί και ο ίδιος από την κυβέρνηση, θα τα έκανε όλα αυτά; Μπορούμε λοιπόν να χειραγωγήσουμε κάποιον ώστε να στραφεί στη βία;

Μια ταινία που δείχνει ότι με την εκμετάλλευση της ανθρώπινης δυστυχίας, για την προώθηση μηνυμάτων μίσους και μισαλλοδοξίας, μπορούμε να μετατρέψουμε μια κοινωνία σε κόλαση στο όνομα μιας δήθεν δικαιοσύνης και τάξης. Υπάρχει, όμως, και η ευθύνη του λαού, άλλωστε όπως είπε και ο V:

«Ο λαός δεν θα έπρεπε να φοβάται τις κυβερνήσεις, οι κυβερνήσεις θα έπρεπε να φοβούνται τον λαό».

https://www.offlinepost.gr/

https://enaasteri.blogspot.com/search?updated-max=2026-03-09T14:46:00%2B02:00&max-results=7

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου