Φωτογράφος Εικόνας και Δικαιώματα χρήσης: Shafiullah Kakar/AFP/Getty Images
Του Χρήστου- Ανδρέα Κωνσταντάτου,
Τα σύνορα μεταξύ Αφγανιστάν και Πακιστάν υποβάλλονται για μια ακόμη φορά σε κλείσιμο, λόγω αιματηρών επιθέσεων που ξέσπασαν τον Οκτώβριο του 2025 στη γραμμή Durand, το τεχνητό σύνορο βρετανικής κατασκευής που έχει κατοχυρωθεί εδώ και πάνω από 130 χρόνια, όμως αμφισβητείται αδιάκοπα και από τις δύο χώρες.
Τα σύνορα μεταξύ Πακιστάν και Αφγανιστάν καθορίστηκαν από το τότε Εμιράτο του Αφγανιστάν και την Βρετανική Ινδία. Μετά τον διαχωρισμό της Βρετανικής Ινδίας, και την ανακήρυξη του ανεξάρτητου κράτους του Πακιστάν το 1947, τα σύνορα αυτά ξεκίνησαν να αμφισβητούνται για διάφορους λόγους. Για παράδειγμα, χωρίζουν τη μεγαλύτερη εθνοτική ομάδα στην περιοχή, τους Παστούν, που ξεπερνούν τους 50 εκατομμύρια, επαρκής πληθυσμός για να απαιτηθεί ίδρυση κράτους (Παστουνιστάν) από τους ίδιους, το ίδιο έτος με τη δημιουργία του Πακιστάν, όμως χωρίς επιτυχία. Είναι ενδιαφέρουσα η συνέπεια με την οποία όλες οι κυβερνήσεις του Αφγανιστάν και του Πακιστάν αμφισβητούν την εγκυρότητα της γραμμής Durand από το πέρας του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου μέχρι σήμερα. Στην περίοδο του Ψυχρού Πολέμου τα δύο κράτη διαχωρίστηκαν ιδεολογικά, με την αφγανική κυβέρνηση να δέχεται τη σοβιετική επιρροή, ενώ αυτή του Πακιστάν να ευθυγραμμίζεται με τις καπιταλιστικές ΗΠΑ. Παρά αυτή την αποστασιοποίηση, η άποψη και των δύο πλευρών για τα σύνορά τους παρέμεινε απαράλλαχτη. Το ζήτημα αυτό αποτελεί σημείο τριβής και αφορμή για βίαιες συγκρούσεις μέχρι σήμερα.
Φωτογράφος Εικόνας και Δικαιώματα χρήσης: Sohaib Ghyasi/ Unsplash
Κατά μήκος της γραμμής Durand γίνονται ολοένα συχνότερες οι συγκρούσεις μεταξύ των Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP) από τη μια μεριά, και τις πακιστανικές ένοπλες δυνάμεις από την άλλη. Η Tehrik-i-Taliban Pakistan είναι μια ένοπλη ομάδα, ιδρυθείσα το 2007, η οποία ταυτίζεται σε πολλά σημεία με το καθεστώς των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν, ειδικά σε ό,τι αφορά την απομάκρυνση από δυτικές επιρροές και την επαναφορά της σαρία, δηλαδή του ιερού νόμου του Ισλάμ, ενώ οι κατ’ εξοχήν Παστούν μαχητές (που ασπάζονται το σουνιτικό Ισλάμ) έχουν λάβει εκπαίδευση όμοια με αυτή των ομοϊδεατών γειτόνων τους. Οι TTP αρχικά δραστηριοποιούνταν εντός του Πακιστάν, με κύριο στόχο τους την αποσταθεροποίηση της εκλεγμένης κυβέρνησης και την εγκαθίδρυση Εμιράτου, όμως λόγω μιας μαζικής πακιστανικής στρατιωτικής επιχείρησης που τους μετατόπισε εκτός συνόρων της χώρας, η μαχητική ομάδα ανασυγκροτήθηκε και συνέχισε τη δράση της στο ανατολικό Αφγανιστάν από το 2015. Η παρουσία των TTP γίνεται πιο αισθητή από το 2021. Αυτό δεν είναι τυχαίο, καθώς το 2021 ήταν η χρονιά αποχώρησης του αμερικανικού στρατού και της Νατοϊκής υποστήριξης μετά από 20 χρόνια συνεχούς παρουσίας στη χώρα, λόγω του πολέμου κατά της Al-Qaeda και των Ταλιμπάν, γνωστού και ως «πολέμου κατά της τρομοκρατίας». Η επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ του καθεστώτος που επικρατεί στο Αφγανιστάν και της κυβέρνησης του Πακιστάν ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό σε αυτή την εξέλιξη, διότι άνοιξε δρόμο στην γρηγορότατη ανάκτηση εξουσίας από τους Ταλιμπάν, η οποία μέχρι τότε είχε περιοριστεί από τις ΗΠΑ.
Η αναφορά στην ένοπλη ομάδα Tehrik-i-Taliban Pakistan είναι άμεσα συσχετισμένη με το ζήτημα των συνόρων, καθώς είναι οι κύριοι υπαίτιοι για την καταγεγραμμένη βία στη γραμμή Durand. Δεν πρέπει να συγχέονται με τους Ταλιμπάν του Αφγανιστάν που στελεχώνουν το επίσημο καθεστώς που επικρατεί στη χώρα. Οι τελευταίοι κατηγορούνται από το Ισλαμαμπάντ πως επιτρέπουν άνευ περιορισμού τη δράση της TTP στα σύνορα των δύο χωρών, που έχει στοιχήσει την ζωή σε εκατοντάδες αμάχους, όχι όμως για την άμεση εμπλοκή τους στις εχθροπραξίες. Όσον αφορά τους Ταλιμπάν ωστόσο, οι κατηγορίες αυτές δεν είναι βάσιμες και δεν τις αποδέχονται.
Φωτογράφος Εικόνας και Δικαιώματα χρήσης: Sameer Akhtari/ Unsplash
Από τις 11 Οκτωβρίου τα σύνορα μεταξύ Πακιστάν και Αφγανιστάν είναι επισήμως κλειστά, λόγω της επιθετικότητας που επιδεικνύεται επανειλημμένα στην περιοχή τόσο από την TTP, όσο και από τις πακιστανικές ένοπλες δυνάμεις. Μια εβδομάδα αργότερα, οι δύο χώρες συμφώνησαν σε κατάπαυση του πυρός, ανοίγοντας τον δρόμο σε διαπραγματεύσεις. Συζητήσεις πραγματοποιήθηκαν στην Κωνσταντινούπολη στις 25 Οκτωβρίου χωρίς αποτέλεσμα, όμως η προθυμία για τη διεξαγωγή ειρηνευτικών διαδικασιών συνεχίζει να υπάρχει.
Όσο όμως η εύρεση μιας ικανοποιητικής λύσης καθυστερεί, το μεγαλύτερο πλήγμα δέχεται ο λαός του Πακιστάν και του Αφγανιστάν. Οι δύο χώρες πραγματοποιούν εμπόριο αγαθών, αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως. Με το κλείσιμο των συνόρων, τα αγαθά αυτά παραμένουν στη χώρα παραγωγής τους και, κατά συνέπεια, δημιουργούνται ανισορροπίες μεταξύ της εφοδιαστικής αλυσίδας και της εξαγωγικής αγοράς στην ευρύτερη περιοχή. Η ανισορροπία με τη σειρά της προκαλεί δυσβάσταχτες αυξήσεις τιμών στα προϊόντα που βρίσκονται σε έλλειψη, καθιστώντας δυσκολότερο τον επισιτισμό για πολλές από τις κοινότητες των χωρών. Επιπλέον έχουν γίνει αναφορές για εγκλωβισμένες οικογένειες στις συνοριακές διόδους που αδυνατούν να βρουν πρόσβαση σε καθαρό νερό και επαρκή τροφή.
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ
Infructuous ‘ceasefires’ on Durand Line – 2025, The Guardian, διαθέσιμο εδώ
Durand Line | Geography, History, Geopolitics, & Facts, Britannica, διαθέσιμο εδώ
Pakistan and Afghanistan to resume talks in Istanbul after dialogue deadlock, officials say, AP News, διαθέσιμο εδώ
TEHRIK-E TALIBAN PAKISTAN (TTP), Security Council, United Nations, διαθέσιμο εδώ
The Long-Term Costs of United States Care for Veterans of the Afghanistan and Iraq Wars, Brown University Costs of War, διαθέσιμο εδώ
Who Are the Pashtun People of Afghanistan and Pakistan?, ThoughtCo, διαθέσιμο εδώ
Το κλείσιμο των συνόρων Πακιστάν-Αφγανιστάν αυξάνει τις τιμές σε βασικά προϊόντα, Naftemporiki, διαθέσιμο εδώ
https://www.offlinepost.gr/2025/10/31/ta-synora-metaxi-afganistan-kai-pakistan-se-krisi/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου